Στοιχεία στιχουργικής

(α) ΣΤΙΧΟΣ: Πρόκειται για συνδυασμό λέξεων με ρυθμό και μέτρο, ώστε να υπάρχει αρμονία. Ένα χαρακτηριστικό του στίχου είναι ο αριθμός των συλλαβών του. Έτσι, στη ν.ε. ποίησης έχουμε 7σύλλαβους, 8σύλλαβους, 13 σύλλαβους και 15σύλλαβους στίχους.

(β) ΜΕΤΡΟ: είναι ο συνδυασμός τονισμένων και άτονων συλλαβών ενός στίχου, που δημιουργεί ρυθμό και μουσικότητα στο ποίημα.

Μερικά μέτρα:
1. Ο ίαμβος:
Αποτελείται από μία άτονη (υ) και μία τονισμένη συλλαβή ( ΄_ )
Έχει τη μορφή:
υ ΄_
2. Ο τροχαίος:
Αποτελείται από μία τονισμένη συλλαβή ( ΄_ ) και μία άτονη (υ)
Έχει τη μορφή:
΄_ υ
3. Ο ανάπαιστος:
Αποτελείται από δύο άτονες (υ υ) και μία τονισμένη συλλαβή ( ΄_ )
Έχει τη μορφή:
υ υ ΄_
4. ο δάκτυλος
Αποτελείται από μία τονισμένη συλλαβή ( ΄_ ) και δύο άτονες (υ υ)
Έχει τη μορφή:
΄_ υ υ

(β) ΟΜΟΙΟΚΑΤΑΛΗΞΙΑ: το ομόηχο των τελευταίων φθόγγων των στίχων σε ένα ποίημα
- είδη ομοιοκαταληξίας
ι. Ζευγαρωτή: α ιι. Πλεχτή: α ιιι. Σταυρωτή: α
β β β
γ γ γ
δ δ δ


(δ) ΣΤΡΟΦΕΣ: οι ενότητες στις οποίες είναι χωρισμένο το ποίημα (τρίστιχες, τετράστιχες…)

Θυμήσου:
Στα δημοτικά τραγούδια ο στίχος είναι ανομοιοκατάληκτος ιαμβικός δεκαπεντασύλλαβος
Στη νεότερη ποίηση έχουμε ελεύθερο μέτρο και στίχο, καθώς ο ρυθμός είναι εσωτερικός .